เรื่อง : วิชชากร นวลฝั้น
หลังจากกระแสยุติการดำเนินงานและไม่ส่งทีมเข้าร่วมการแข่งขันในฤดูกาลต่อไปของสโมสรฟุตบอลเชียงใหม่ เอฟซี รวมถึงปัญหาการเงินที่ทางสโมสรค้างค่าเหนื่อยนักเตะและเช็คเด้งผู้ผลิตเสื้อครบรอบ 25 ปีของทีม มรสุมปัญหาเหล่านี้ทำเอาแฟนบอลต่างมองว่าหรือนี่อาจเป็นจุดสิ้นสุดของทีม? แต่แล้ว เมื่อวันที่ 12 กรกฎาคม 2567 Think curve ได้รายงานสถานการณ์ล่าสุดของทีมจากการให้สัมภาษณ์ของ มนตรี หาญใจ อดีตผู้จัดการเชียงใหม่ เอฟซี โดยมนตรียืนยันว่า เชียงใหม่ เอฟซี จะยังมีทีมลงแข่งขันต่อไป พร้อมเตรียมเปิดตัวกลุ่มทุนใหม่ที่จะบริหารทีมร่วมกับแฟนบอลในเร็ว ๆ นี้
ปัญหาที่เกิดขึ้นกับกรณีเชียงใหม่ เอฟซี ไม่ใช่เรื่องใหม่ในวงการฟุตบอลบ้านเรา ซึ่งในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาถือว่าสโมสรฟุตบอลในไทยทำเป็นอาชีพมากขึ้น การค้างเงินค่าเหนื่อยนักฟุตบอลลดลง แต่ปฏิเสธไม่ได้เลยว่าสโมสรส่วนใหญ่ยังขาดสภาพคล่องและได้รับผลกระทบจากปัญหาทางการเงินอยู่ ‘Lanner’ ชวนพาส่องงบประมาณการเงินของแต่ละสโมสรฟุตบอล 8 จังหวัดภาคเหนือตอนบนว่า เจ็บน้อยเจ็บมากกันเท่าไหร่แล้วบ้าง
![](https://www.lannernews.com/wp-content/uploads/2024/07/Football_2-878x1024.jpg)
สโมสรฟุตบอลเชียงใหม่ ยูไนเต็ด
แม้จะเป็นทีมน้องใหม่ที่พึ่งก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2558 แต่เชียงใหม่ ยูไนเต็ด ก็ได้สร้างสรรค์ผลงานได้ดีอย่างต่อเนื่อง ซึ่งในปัจจุบันแข่งขันอยู่ในไทยลีก 2 และจบฤดูกาลด้วยอันดับที่ 9 แต่หากดูรายได้และรายจ่ายรวมของสโมสรจะเห็นได้ว่าเจ็บทุกปี มีเพียงปี พ.ศ. 2564 ซึ่งเป็นช่วงสถานการณ์โรคระบาดโควิดที่รายได้สัมพันธ์กับรายจ่ายรวมทำให้ขาดทุนน้อยที่สุด
งบประมาณการเงินของบริษัท เจแอลเชียงใหม่ ยูไนเต็ด จำกัด (สโมสรฟุตบอลเชียงใหม่ ยูไนเต็ด) | |||
ปีงบประมาณ | รายได้รวม | รายจ่ายรวม | กำไร(ขาดทุน) |
2562 | 14,499,625.68 | 21,262,265.13 | -6,762,639.45 |
2563 | 13,839,614.51 | 15,338,967.95 | -1,499,353.44 |
2564 | 20,163,603.50 | 20,361,605.90 | -198,002.40 |
2565 | 20,333,133.18 | 23,418,064.81 | -3,084,931.63 |
2566 | 8,061,458.80 | 16,034,432.20 | -7,972,973.40 |
ข้อมูล : กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ |
สิงห์ เชียงราย ยูไนเต็ด
จากที่บริษัท สิงห์ คอร์เปอเรชั่น จำกัด เข้ามาเป็นผู้สนับสนุนหลักของทีมทำให้สิงห์ เชียงราย ยูไนเต็ด ได้รับเงินทุนสนับสนุนอย่างต่อเนื่อง จนกระทั้งในปี พ.ศ. 2563 – 2564 ที่เกิดสถานการณ์โรคระบาดโควิด ทำให้ทีมต้องเผชิญปัญหาทางด้านการเงิน หากดูจากตารางเห็นได้ชัดว่าในช่วงที่เกิดโรคระบาดโควิด สิงห์ เชียงราย ยูไนเต็ด ขาดทุนอย่างหนัก เมื่อเทียบกับสถานการณ์ปัจจุบันที่โรคระบาดโควิดคลี่คลายแล้ว ทีมสามารถทำรายได้สูงและมีกำไรได้อย่างต่อเนื่อง
งบประมาณการเงินของบริษัท เชียงราย ยูไนเต็ด คลับ จำกัด (สิงห์ เชียงราย ยูไนเต็ด) | |||
ปีงบประมาณ | รายได้รวม | รายจ่ายรวม | กำไร(ขาดทุน) |
2562 | 106,844,371.72 | 105,877,333.69 | 853,001.31 |
2563 | 74,285,027.12 | 104,120,710.54 | -30,834,866.66 |
2564 | 59,927,914.60 | 106,384,758.55 | -46,957,107.17 |
2565 | 103,464,077.92 | 89,325,066.34 | 14,053,584.58 |
2566 | 69,203,470.84 | 62,020,828.40 | 7,144,833.68 |
ข้อมูล : กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ |
สโมสรฟุตบอลโรงสีแม่ใจธนะโชติวัฒน์ พะเยา
เป็นอีกหนึ่งสโมสรฟุตบอลน้องใหม่สำหรับ สโมสรฟุตบอลโรงสีแม่ใจธนะโชติวัฒน์ พะเยา ที่พึ่งก่อตั้งเมื่อปี พ.ศ. 2565 และเพียงปีเดียวเท่านั้นพวกเขาก็สามารถขยับตัวเองจาก ไทยแลนด์ อเมเจอร์ลีก สู่ ไทยลีก 3 ได้สำเร็จ ซึ่งเมื่อดูจากตารางเห็นได้ชัดเลยว่าการขยับขึ้นมายังลีกที่สูงขึ้นย่อมได้รับเงินสนับสนุนมากขึ้น นั่นรวมไปถึงค่าใช้จ่ายที่มากขึ้นตามมาเช่นกัน ทำให้สองปีมานี้สโมสรฟุตบอลโรงสีแม่ใจธนะโชติวัฒน์ พะเยา ยังขาดทุนอยู่
งบประมาณการเงินของบริษัท โรงสีแม่ใจธนะโชติวัฒน์พะเยา จำกัด (สโมสรฟุตบอลโรงสีแม่ใจธนะโชติวัฒน์ พะเยา) | |||
ปีงบประมาณ | รายได้รวม | รายจ่ายรวม | กำไร(ขาดทุน) |
2562 | – | – | – |
2563 | – | – | – |
2564 | – | – | – |
2565 | 204,200.31 | 1,164,816.00 | -960,615.69 |
2566 | 728,047.01 | 1,986,564.00 | -1,258,516.99 |
ข้อมูล : กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ |
สโมสรฟุตบอลลำปาง
รถม้ามรกต หรือสโมสรฟุตบอลลำปาง ที่เคยสร้างประวัติศาสตร์สโมสรในการเลื่อนชั้นขึ้นไปแข่งขันในไทยลีก 1 เป็นครั้งแรกเมื่อฤดูกาล 2564/2565 เมื่อดูงบประมาณจากตารางแล้วเห็นได้ชัดว่าสโมสรมีค่าใช้จ่ายค่อนข้างสูงทุกปี และขาดทุนอย่างต่อเนื่อง
งบประมาณการเงินของบริษัท สโมสรฟุตบอลลำปางเอฟซี จำกัด (สโมสรฟุตบอลลำปาง) | |||
ปีงบประมาณ | รายได้รวม | รายจ่ายรวม | กำไร(ขาดทุน) |
2562 | 4,638,421.24 | 17,126,174.76 | -12,487,753.52 |
2563 | 1,439,613.34 | 15,519,810.26 | -14,080,196.92 |
2564 | 868,744.93 | 9,177,325.86 | -8,308,580.93 |
2565 | 3,066,563.29 | 14,470,219.99 | -11,403,656.70 |
2566 | 2,348,658.53 | 5,725,952.58 | -3,377,294.05 |
ข้อมูล : กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ |
สโมสรฟุตบอลลำพูน วอริเออร์
ลำพูน วอริเออร์ เป็นอีกหนึ่งทีมในภาคเหนือตอนบนที่มีผลงานยอดเยี่ยมจนสามารถเลื่อนชั้นขึ้นไปแข่งขันในไทยลีก 1 และยังจบฤดูกาลล่าสุดในอันดับที่ 9 ถือว่าเป็นอีกหนึ่งความสำเร็จของจังหวัดลำพูนเลยก็ว่าได้ ซึ่งเมื่อมองจากตารางพบว่าความแข็งแกร่งของลำพูน วอริเออร์ ต้องแลกมาด้วยค่าใช้จ่ายที่สูงทุกปี และยังต้องเผชิญกับการขาดทุนอย่างหนัก มีเพียงปี พ.ศ. 2566 ที่รายได้และรายจ่ายค่อนข้างสัมพันธ์กันอีกทั้งยังขาดทุนน้อยที่สุด
งบประมาณการเงินของบริษัท สโมสรฟุตบอลลำพูน จำกัด (สโมสรฟุตบอลลำพูน วอริเออร์) | |||
ปีงบประมาณ | รายได้รวม | รายจ่ายรวม | กำไร(ขาดทุน) |
2562 | 5,633,219.60 | 17,435,103.56 | -11,801,883.96 |
2563 | 3,261,996.61 | 15,931,646.56 | -12,669,649.95 |
2564 | 4,898,869.11 | 32,362,301.79 | -27,463,432.68 |
2565 | 13,190,595.76 | 38,615,272.68 | -25,424,676.92 |
2566 | 44,099,494.5 | 46,537,045.39 | -2,437,550.88 |
ข้อมูล : กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ |
สโมสรฟุตบอลน่าน
สำหรับสโมสรฟุตบอลน่านที่แข่งขันในไทยลีก 3 โซนภาคเหนือ และจบด้วยอันดับ 11 เมื่อมองตารางแล้วพบว่าเป็นสโมสรฟุตบอลที่รายได้ค่อนข้างน้อย และยังขาดทุนในทุก ๆ ปี แต่เมื่อเทียบกับทีมอื่นในภาคเหนือตอนบน ถือว่าขาดทุนน้อยที่สุด
งบประมาณการเงินของบริษัท น่านฟุตบอลคลับ จำกัด (สโมสรฟุตบอลน่าน) | |||
ปีงบประมาณ | รายได้รวม | รายจ่ายรวม | กำไร(ขาดทุน) |
2562 | 2,258,865.20 | 3,066,738.73 | -807,873.53 |
2563 | 1,519,746.93 | 1,734,118.04 | -214,371.11 |
2564 | 375,616.50 | 2,540,206.96 | -2,164,590.46 |
2565 | 1,557,182.69 | 5,094,181.54 | -3,536,998.85 |
2566 | 669,226.40 | 1,790,416.57 | -1,121,190.17 |
ข้อมูล : กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ |
สโมสรฟุตบอลแพร่ ยูไนเต็ด
ส่วนสโมสรฟุตบอลแพร่ ยูไนเต็ด เป็นทีมที่แข่งขันในไทยลีก 2 และฤดูกาลล่าสุดจบด้วยอันดับที่ 11 เมื่อมองจากตารางแล้วแพร่ ยูไนเต็ด นั้นไม่ต่างจากทีมอื่นในภูมภาคเดียวกัน โดยทีมมีรายจ่ายที่ค่อนข้างสูงและขาดทุนสะสมต่อเนื่อง มีเพียงปี พ.ศ. 2563 เท่านั้นที่ทีมทำกำไรได้
งบประมาณการเงินของบริษัท ฟุตบอลแพร่ยูไนเต็ด จำกัด (สโมสรฟุตบอลแพร่ ยูไนเต็ด) | |||
ปีงบประมาณ | รายได้รวม | รายจ่ายรวม | กำไร(ขาดทุน) |
2562 | 11,123,783.68 | 16,679,104.62 | -5,555,320.94 |
2563 | 17,106,519.53 | 16,015,659.57 | 1,090,859.96 |
2564 | 22,536,143.00 | 27,690,539.49 | -5,154,396.49 |
2565 | 16,299,425.32 | 25,193,034.04 | -8,893,608.72 |
2566 | 12,015,149.95 | 22,947,024.60 | -10,931,874.65 |
ข้อมูล : กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ |
สโมสรฟุตบอลอุตรดิตถ์ ศักดิ์สยาม
สำหรับสโมสรฟุตบอลอุตรดิตถ์ ศักดิ์สยาม แข่งขันในไทยลีก 3 โซนภาคเหนือ และจบฤดูกาลด้วยอันดับที่ 6 ซึ่งอุตรดิตถ์ ศักดิ์สยาม ได้เปลี่ยนฝ่ายบริหารและผู้สนับสนุนหลักเมื่อปี พ.ศ. 2564 ที่ผ่านมา โดยได้บริษัท ศักดิ์สยามลิสซิ่ง จำกัด และเมื่อมองจากตารางแล้วพบว่าผู้สนับสนุนรายนี้ได้รับผลกำไรอย่างต่อเนื่อง ซึ่งบ่งบอกถึงความพร้อมในการให้เงินทุนสนับสนุนอุตรดิตถ์ ศักดิ์สยาม
งบประมาณการเงินของบริษัท ศักดิ์สยามลิสซิ่ง จำกัด (สโมสรฟุตบอลอุตรดิตถ์ ศักดิ์สยาม) | |||
ปีงบประมาณ | รายได้รวม | รายจ่ายรวม | กำไร(ขาดทุน) |
2562 | 1,604,597,015.00 | 1,014,183,289.00 | 345,947,701.00 |
2563 | 1,613,711,506.00 | 913,436,878.00 | 561,907,507.00 |
2564 | 1,847,587,428.00 | 1,089,169,800.00 | 607,541,547.00 |
2565 | 2,326,776,637.00 | 1,430,766,670.00 | 716,628,094.00 |
2566 | 2,714,141,092.00 | 1,774,924,654.00 | 751,552,023.00 |
ข้อมูล : กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์ |
จากข้อมูลข้างต้นพบว่าสโมสรฟุตบอลที่มีความพร้อมด้านงบประมาณการเงินคือ สิงห์ เชียงราย ยูไนเต็ด ซึ่งมีรายได้และทำกำไรได้มากกว่าทีมอื่น ๆ ในแถบภาคเหนือตอนบน ส่วนสโมสรฟุตบอลอุตรดิตถ์ ศักดิ์สยาม แม้ว่าตัวเลขจะแสดงรายได้และกำไรสูงที่สุด แต่ทว่าจำนวนเงินดังกล่าวเป็นงบประมาณการเงินของบริษัท ศักดิ์สยามลิสซิ่ง จำกัด เพียงรายเดียว ซึ่งศักดิ์สยามลิสซิ่งเป็นบริษัทที่ดำเนินกิจการด้านสินเชื่อและไม่ได้ระบุแน่ชัดว่านำเงินไปสนับสนุนทีมเป็นจำนวนเท่าใด อีกทั้งอุตรดิตถ์ ศักดิ์สยาม ยังเป็นการรวมทุนจากผู้สนับสนุนในท้องถิ่น ประกอบด้วย เครื่องดื่มตรา ช้าง , บริษัท ศักดิ์สยามลิสซิ่ง จำกัด (มหาชน) , สนามฟุตบอลหญ้าเทียมอุตรดิตถ์ยูไนเต็ด , บริษัท ทุเรียนในตำนาน (ประเทศไทย) จำกัด , บ้านคอมพิวเตอร์ไอที ทีทีการ์เด้น และฟาร์มประเสริฐ อุตรดิตถ์ ยาและอาหารสัตว์ แม้ว่าฤดูกาลปัจจุบันอุตรดิตถ์ ศักดิ์สยาม ลงเล่นเพียงในไทยลีก 3 โซนภาคเหนือ แต่ถือได้ว่าได้รับความสนใจจากกลุ่มทุนภายในท้องถิ่นเป็นอย่างดี
การที่มีสโมสรฟุตบอลในท้องถิ่นเสมือนมีศูนย์รวมของคนในพื้นที่นั้น ๆ ไม่ว่าจะเป็นกลุ่มทุนที่เข้ามาสนับสนุน หรือแฟนบอลที่คอยเชียร์ก็ตาม สิ่งเหล่านี้ล้วนเป็นส่วนประกอบที่สำคัญและก่อให้เกิดความสัมพันธ์โดยไม่รู้ตัว โดย ชาลินี สนพลาย อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ให้สัมภาษณ์กับ waymagazine ไว้ว่า “สโมสรฟุตบอลทำให้คนในชุมชนมาเจอกัน แล้วสร้างความสัมพันธ์ร่วมกัน สโมสรฟุตบอลยังเป็นเหมือนกาวที่เชื่อมคนในชุมชนเข้าไว้ด้วยกัน อีกทั้งยังทำให้กิจกรรมทางเศรษฐกิจเกิดการหมุนเวียนใช้จ่ายในเกมฟุตบอลทุกสัปดาห์ และคนจำนวนมากสามารถเข้าไปมีส่วนร่วมตรงนั้นได้ แม้ฐานแฟนบอลไม่เยอะ แต่ฟุตบอลลีกมันขายทั้งลีก อีกทั้งการมีส่วนร่วมกับแฟนบอลด้วยกันเอง สร้างความสัมพันธ์ สร้างตัวตนขึ้นมา ในอีกแบบหนึ่งที่สัมพันธ์กับสโมสรฟุตบอล ดังนั้นการไปสนามฟุตบอล คนไม่ได้ไปเพื่อหาความบันเทิงจากเกมกีฬาอย่างเดียว ซึ่งต่อให้ผลงานไม่ดี ก็มีคนจำนวนหนึ่งที่ดูอยู่”
ด้าน THE GLOCAL ยังอธิบายใน “ฟุตบอลไทย” จากกีฬาสู่การเมืองระดับชาติ-ท้องถิ่น ไว้ว่าทีมฟุตบอลท้องถิ่นมักถูกมองว่าเป็นตัวแทนของชุมชน ความสำเร็จหรือความล้มเหลวของทีมก็นำมาซึ่งกระแสต่าง ๆ ที่สะท้อนความรู้สึกของประชาชนท้องถิ่น ดังนั้นสามารถกล่าวได้ว่าในระดับท้องถิ่นฟุตบอลอาจไม่เพียงแต่เป็นกีฬาแต่ยังเป็นธุรกิจ ความสำเร็จของทีมฟุตบอลท้องถิ่นสามารถกระตุ้นเศรษฐกิจในพื้นที่ เพิ่มโอกาสทางธุรกิจให้กับชุมชน และเป็นแรงจูงใจให้นักลงทุนระดับท้องถิ่นมีส่วนร่วมมากยิ่งขึ้น ซึ่งสะท้อนถึงความเชื่อที่ว่าฟุตบอลไทยมีศักยภาพในการเป็นกิจกรรมที่สร้างความรุ่งเรืองสำหรับท้องถิ่นในระยะยาว
ท้ายที่สุดแล้ว จากผลงบประมาณการเงินของแต่ละสโมสรฟุตบอลที่เราได้นำเสนอ แม้ว่าหลายสโมสรจะประสบปัญหาการขาดทุน แต่สโมสรเหล่านี้เสมือนเป็นตัวแทนของคนในท้องถิ่นนั้น ๆ ส่งผลให้ไม่เพียงแต่ต้องคำนึงถึงเรื่องผลกำไรขาดทุน แต่ยังต้องคำนึงถึงความสัมพันธ์กับแฟนบอล ซึ่งหากสโมสรล้มแฟนบอลย่อมเจ็บตามไปด้วย จึงเป็นเรื่องยากหากจะยุบทีมฟุตบอลทีมใดทีมหนึ่งที่ยังมีแฟนบอลและกลุ่มธุรกิจสนับสนุนอยู่ อีกทั้งหวังว่ารัฐบาลจะเข้ามาสนับสนุนฟุตบอลภูมิภาคให้มากขึ้น เพื่อเป็นรากฐานในการพัฒนาและต่อยอดฟุตบอลภูมิภาคให้ยั่งยืนยาวนาน
อ้างอิง
- siamtongtin. (2564). สโมสรฟุตบอล “อุตรดิตถ์ศักดิ์สยาม เอฟซี” ได้ทุนท้องถิ่นสนับสนุนหลัก พร้อมเสริมทัพนักเตะใหม่อีกเพียบ ตั้งเป้าเล่นรอบแชมเปียนส์ลีก. เข้าถึงจาก https://siamtongtin.com/sport/29260/
- prachatai. (2567). “ฟุตบอลไทย” จากกีฬาสู่การเมืองระดับชาติ-ท้องถิ่น (3) ฟุตบอลกับการพัฒนาเศรษฐกิจท้องถิ่น. เข้าถึงจาก https://prachatai.com/journal/2024/03/108342
- waymagazine. (2561). ท้องถิ่นนิยม ชาตินิยม เรียนรัฐศาสตร์ผ่านลูกกลมๆ ที่เรียกว่าฟุตบอล. เข้าถึงจาก https://waymagazine.org/a-little-ball-to-the-big-world-_nation-people/
![](https://www.lannernews.com/wp-content/uploads/2024/07/วิชชากร-นวลฝั้น-นิว-150x150.jpg)
นักมานุษยวิทยามือสมัครเล่น ผู้ที่สนใจประเด็นทางสังคมรอบตัว และพยายามตามหาคำตอบเพื่ออธิบายปรากฎการณ์ที่เกิดขึ้น อีกทั้งยังพัฒนาการสื่อสารประเด็นทางสังคมในหลากหลายรูปแบบ เพื่อต้องการให้สังคมเกิดการรับรู้เพิ่มขึ้น